De pen was droog. De inkt is gezet.
Woensdag rondde de regering-Trump een deal af met Saoedi-Arabië. Het was een formele ‘123-overeenkomst’. Met dit document kunnen de VS nucleaire brandstof en uitrusting voor civiele energie leveren. In ruil daarvoor accepteert Riyadh strikte waarborgen. Ze beloven geen bom te bouwen.
Het was klaar.
Toen kwam donderdag.
Trump heeft een bericht geplaatst op Truth Social. Hij gooide een sleutel in de tandwielen. Hij zei dat de deal “volledig afhankelijk is van de toetreding van Saoedi-Arabië tot de zeer gerespecteerde en succesvolle Abraham-akkoorden.”
Vertaling? Geen erkenning van Israël. Geen nucleair akkoord.
Dit is verwarrend. Het is ook potentieel explosief. Waarom een deal die je net getekend hebt kapotmaken? En wat gebeurt er als je bondgenoten vernedert nadat je hen samenwerking hebt beloofd?
Waarom Trump de ondertekende nucleaire deal tussen de VS en Saoedi-Arabië blokkeerde
Hier is de kernvraag: waarom heeft de president feitelijk een overeenkomst ongeldig verklaard die zijn eigen energiesecretaris al had afgerond?
Deskundigen hebben drie hoofdtheorieën. Ze zijn het er niet over eens wat waar is. Maar ze dekken de basis.
Ten eerste was de deal misschien zwak. Critici beweren dat de voorwaarden in het voordeel van Riyad waren. Ze kregen precies wat ze wilden. Washington gaf zijn macht op. Nucleaire samenwerking is een krachtig instrument. Het zonder concessies gebruiken lijkt op een weggeefactie.
Ten tweede was de reactie misschien te luid.
Israël haat dit idee. Zij verzetten zich tegen elke stap die Saoedi-Arabië dichter bij nucleaire capaciteit brengt. De VAE zijn ook boos. Hun nucleaire deal uit 2009 met de VS is veel strenger. Zij beschouwen de Saoedische deal waarschijnlijk als oneerlijk.
Ten derde stond het Congres al in de rij om dit tegen te houden. Elke nucleaire deal heeft goedkeuring van de wetgever nodig. De oppositie was daar tweeledig. Het stond te wachten om te gebeuren.
Wat zijn de vereisten van de Abraham-akkoorden voor Saoedi-Arabië?
De toestand van Trump hangt af van de Abraham-akkoorden. Dit waren afspraken uit zijn eerste termijn. Ze normaliseerden de betrekkingen tussen Israël en verschillende Arabische staten.
Saoedi-Arabië zit er niet in.
Riyad heeft een duidelijk standpunt ingenomen. Zij zullen Israël niet erkennen tenzij eerst een Palestijnse staat wordt gecreëerd. Trump schrapt die optie. Hij maakt de nucleaire deal afhankelijk van iets dat de Saoedische leiders momenteel weigeren te doen.
“Volledig afhankelijk van toetreding van Saoedi-Arabië…”
Deze zin verandert alles. Het verandert een bilaterale overeenkomst in een geopolitiek ultimatum.
Hoe deze annulering van de nucleaire deal het Amerikaanse Midden-Oostenbeleid beïnvloedt
De gevolgen zijn onmiddellijk.
De Amerikaanse onderhandelaars zien er slecht uit. Je tekent een deal. Dan tweet je baas het weg. Diplomatie is afhankelijk van consistentie. Dit ziet er onregelmatig uit.
Saoedi-Arabië is boos. Zij hebben zich op deze verschuiving voorbereid. Nu worden ze geconfronteerd met onzekerheid. Zullen ze nucleaire technologie van anderen zoeken? China? Rusland? De VS duwden ze gewoon weg.
En hoe zit het met de regio? Israël krijgt wat het wilde. De overeenkomst is dood. Maar de boodschap is gemengd. De VS zijn onvoorspelbaar. Bondgenoten weten dit. Dat geldt ook voor rivalen.
Is het Saoedische nucleaire akkoord van Trump nog steeds geldig?
Technisch gezien? De 123-overeenkomst werd gesloten. Juridisch? Het heeft waarschijnlijk goedkeuring van het Congres nodig om volledig effect te sorteren. Dus misschien was het dood bij aankomst.
Praktisch? Het is dood.
Trump zei nee. De deal stopt.
We zijn twee weken verwijderd van het NFL-voorseizoen. De lange nachtmerrie waarin we voetbal ‘voetbal’ noemen, komt ten einde.
Maar in Washington? De verwarring blijft bestaan.
Heeft Trump de nationale veiligheid beschermd? Of heeft hij zojuist een diplomatieke brug opgeblazen?
Niemand weet het zeker.
De Saoedi’s wachten. De Israëliërs kijken toe. Het Congres zwijgt.
En de afspraak?
Het is weg.
